- to co najbardziej mnie z nim łączy

„— to, co najbardziej mnie z nim łączy, co nas obu najwięcej obchodzi, nie ma nic wspólnego z niebem i piekłem, nie dotyczy też materii ani ducha, lecz tego, co człowiek sam sobie buduje między materią a duchem, między niebem a piekłem ludzkiego sposobu bycia w ludzkich okolicznościach, czyli trudnej sztuki istnienia z wiedzą o końcu.
— to, co mnie niepokoi w cywilizacji, w postępie że udają, jakby nie było śmierci. Pogodzenie się — nie przyznanie się ludzkości do śmierci, czy nie byłoby zwrotnym momentem historii
— twórcze znaczenie śmierci, punkt widzenia śmierci. Ciekawe procesy psucia się organizmu, fermentacje psychiczne starzenia się, rozszczepia
nie się instynktów. Interpretacyjna wartość śmierci jako tezy porządkującej — jako najwyższej perspektywy, z której życie staje się materiałem przykładowym. Biografia napisana z punktu widzenia śmierci. Każda biografia, każde życie jest napisane z punktu widzenia śmierci. Dlaczego nie doceniamy zaszczytności i wyjątkowości tej pointy Dlatego że dotyczy wszystkich Pojedyncza, indywidualna świadomość jest zawsze wyjątkiem, umiera się na jej rachunek — gasnące j a jest zawsze bohaterskie. Wobec świadomości mierzącej się ze śmiercią, życie wydaje się czymś niedojrzałym i prostackim, poważna jest tylko śmierć. I ona tkwi już w pierwszym pytaniu dotyczącym życia, w pierwszym „co to znaczy" i „kim jestem". A w istocie jeszcze wcześniej, u samego początku, a nawet — prawdopodobnie — przed samym początkiem —“(9)